Samen aan tafel zonder gevecht, ook met kieskeurige eters

Het gezinsdiner is bij jou verworden tot een dagelijks gevecht. De een lust dit niet, de ander zit op de telefoon, een derde eet in drie minuten en rent weg, en jij hebt gekookt voor een gezelschap dat nauwelijks samen aan tafel zit. Je vraagt je af of dat gezamenlijke eten de moeite nog waard is. Dat is het, en juist het opgeven ervan kost je meer dan je denkt.

Jamie Oliver hamert al jaren op de waarde van samen aan tafel eten, en hij staat daarin niet alleen. Onderzoekers naar gezinsmaaltijden, zoals de mensen achter The Family Dinner Project, laten zien dat kinderen die regelmatig met het gezin eten het op allerlei vlakken beter doen: gezonder, evenwichtiger, met een sterkere band. Het gaat niet om het perfecte diner, het gaat om de gewoonte van samen zitten.

Het gaat niet om het eten, het gaat om de tafel

Je denkt misschien dat het draait om wat er op tafel staat, maar de winst zit in het samen zitten zelf. Aan tafel wordt gepraat, gelachen, gedeeld hoe de dag was. Dat is het cement van een gezin, en het is precies wat verdwijnt als iedereen op een ander moment en achter een scherm eet.

Daarom is het zonde om de gezamenlijke maaltijd op te geven omdat hij rommelig verloopt. Je hoeft er geen gezellig plaatje van te maken waarin iedereen alles opeet en beleefd converseert. Je hoeft alleen de gewoonte overeind te houden dat jullie een aantal keer per week samen aan tafel zitten, hoe onvolmaakt ook. De regelmaat doet het werk, niet de perfectie.

Kieskeurige eters win je niet met dwang

Het gevecht met een kieskeurig kind draait vaak uit op dwang, en dwang werkt averechts. Hoe harder je pusht dat de bloemkool opgaat, hoe dieper de loopgraven. Onderzoek en koks zijn het erover eens dat kinderen nieuwe dingen leren eten door herhaalde, drukloze blootstelling, niet door een machtsstrijd aan tafel.

Zet het onbekende dus gewoon neer, zonder eis dat het op moet. Een kind moet iets vaak zien, ruiken en desnoods aanraken voordat het durft te proeven, soms wel tien keer. Laat het proeven vrijwillig, hou zelf je rust, en eet met zichtbaar plezier van wat er staat. Kinderen kopieren wat ze zien, en een ontspannen tafel wint uiteindelijk meer dan een gevecht.

Een kind leert niet eten door de strijd die je aan tafel voert, maar door het rustige voorbeeld dat je elke keer opnieuw geeft.

Zo maak je van de tafel weer een plek

Kleine afspraken houden de gewoonte overeind:

• Prik een paar vaste avonden per week waarop iedereen samen aan tafel zit.
• Telefoons weg van tafel, voor de kinderen en voor jou.
• Zet het onbekende neer zonder eis dat het op moet, keer op keer.
• Laat de kinderen meehelpen met koken of dekken, zodat de tafel van iedereen is.

Niet het perfecte diner houdt een gezin bij elkaar, maar de simpele gewoonte om een paar keer per week samen te zitten. Geef die gewoonte niet op omdat hij rommelig is, want juist daar gebeurt het.

Verlaag de lat, hou het vol

De grootste vijand van het gezinsdiner is je eigen lat. Als samen eten alleen telt wanneer je uitgebreid hebt gekookt en iedereen tevreden is, geef je het snel op. Laat die eis los. Een simpele maaltijd op een doordeweekse avond, met iedereen erbij, is oneindig veel waardevoller dan een perfect diner dat je te moe bent om te maken.

Kook dus gerust simpel, gebruik je batchmaaltijden of een ovenschaal, en steek je energie in het samen zitten in plaats van in het bord. Het is de regelmaat die telt, niet de hoogstandjes. Hou het klein en haalbaar, en de gewoonte blijft staan, ook in de drukste weken.

Bronnen

• Jamie Oliver, Ministry of Food (2008)
• Anne Fishel, The Family Dinner Project
• Voedingscentrum, adviezen over samen eten met kinderen