Jullie wachten allebei op elkaar, en daarom gebeurt er niets

Jij wilt je eerst weer verbonden voelen voordat je zin hebt. Hij voelt zich pas weer verbonden als jullie gevreeën hebben. Dat is de hele impasse, en zolang die staat wacht je op iets wat pas komt nadat jij hebt bewogen.

Niemand van jullie doet iets fout. Jullie hebben alleen de deur en de sleutel omgedraaid, en de tussentijd wordt elke week langer.

Voor hem is dit de deur, niet de beloning

Dit is het stuk dat vrouwen zelden verteld wordt. Voor veel mannen is seks niet de kers op een goede week, maar de plek waar het contact überhaupt ontstaat. Relatietherapeut Esther Perel beschrijft hoe seks voor veel mannen de enige plaats is waar ze zacht mogen zijn: waar tederheid, overgave en behoefte hebben aan iemand niet onmannelijk zijn. Terry Real, die decennia met mannen werkte, ziet hetzelfde. Jongens leren dat je gevoelens niet uitspreekt, en dan blijft er één kanaal over.

Dat verandert wat een nee betekent. Jij hoort jezelf zeggen dat je moe bent. Hij hoort dat de deur naar het enige kanaal dat hij heeft weer dicht is. Vandaar dat een nee bij hem harder aankomt dan jij bedoelt, en vandaar dat hij zich daarna terugtrekt op een manier die jou onredelijk lijkt.

Psycholoog Anik Debrot onderzocht met ruim honderd tweeverdienerstellen met kinderen waar het goede gevoel na seks vandaan komt. Niet van de seks. Van het aanraken eromheen: het tegen elkaar aan liggen, de arm om je heen, de zoen in de gang de volgende ochtend. Haal je dat weg, dan blijft er van het effect bijna niets over. In een van hun studies gold dat voor de goede stemming zelfs alleen bij de mannen.

Dus wat hij zoekt is niet dat half uur. Het is het aangeraakt worden, en seks is de enige plek waar hij dat nog krijgt.

En jij wacht op precies het omgekeerde

Jouw kant is net zo goed te verklaren. Bij veel vrouwen komt de zin niet spontaan opzetten maar pas op gang tijdens het vrijen, als reactie op aanraking en nabijheid. Psychiater Rosemary Basson beschreef dat model en het geldt voor een groot deel van de vrouwen, zeker in een langere relatie en zeker met kinderen in huis.

Als jij wacht tot je zin hebt voordat je begint, wacht je op iets wat bij jou pas komt nadat je bent begonnen. Bij jou zit de zin achter de eerste aanraking, niet ervoor. Wie op de zin wacht, wacht dus op zichzelf.

Daarom groeit de tussentijd vanzelf

Zet die twee naast elkaar en je ziet waarom dit vastloopt zonder dat iemand iets verkeerd doet. Jij wacht op verbinding die voor hem uit seks voortkomt. Hij wacht op seks die voor jou uit verbinding voortkomt. Er is niemand die kwaad wil, en er gebeurt niets.

En stilstand is hier niet neutraal. Psycholoog Andrea Meltzer volgde pas getrouwde stellen die twee weken lang dagelijks bijhielden hoe het ging. Na seks bleven ze zich ongeveer twee dagen tevredener voelen over hun seksleven, en bij wie dat gevoel het langst bleef hangen, was de tevredenheid over het huwelijk maanden later nog steeds hoger.

Twee dagen is kort. Zitten er weken tussen, dan leef je vrijwel de hele tijd buiten dat gevoel, en dan is er niets meer waar je op teert. Ondertussen wordt de drempel elke week hoger: wat een gewoonte was wordt een gebeurtenis, en aan een gebeurtenis hangt een verwachting. Het moet dan ineens goed zijn en de moeite waard, en dat is precies de druk waaronder niemand zin krijgt.

Je wacht niet tot je zin hebt. Je wacht tot het weer vanzelfsprekend voelt, en dat wordt het nooit vanzelf.

Moet het dan vaker?

Ja als jullie nu op één keer per maand zitten, en nee als je er een doelstelling van maakt. Dat klinkt als een uitvlucht, dus hier is het verschil.

Psychologen Amy Muise, Ulrich Schimmack en Emily Impett bekeken gegevens van ruim dertigduizend mensen. Wie in een relatie zat en vaker vrijde was gelukkiger, maar dat verband liep op tot ongeveer wekelijks en vlakte daarboven af. Zit je op één keer per maand, dan zit je daar dus ver onder en levert vaker wel degelijk iets op. Zit je al rond wekelijks, dan hoef je nergens naartoe.

Waar het misgaat is de vorm. In het enige experiment op dit terrein kregen stellen de opdracht hun frequentie te verdubbelen. Dat lukte niet, ze kwamen op ongeveer veertig procent meer, en gelukkiger werden ze er niet van: ze voelden zich vlakker en hadden er minder zin in gekregen. Niet de frequentie was het probleem, maar dat het een opdracht werd.

Dus geen aantal per week op de koelkast. Wat wel werkt is de drempel weghalen waardoor het er niet van komt, en dat is iets anders dan een quotum halen.

Wat jij eraan doet

Jij kunt deze impasse doorbreken zonder dat hij iets hoeft te doen. Dat is precies waarom het jouw hendel is en niet de zijne.

• Begin ook als de zin er nog niet is. Bij jou komt die tijdens, niet ervoor.
• Laat de tussentijd niet oplopen. Weken zijn te overbruggen, maanden worden een onderwerp.
• Geef affectie los van seks: een hand in zijn nek, tegen hem aan op de bank. Dat is voor hem hetzelfde kanaal.
• Zeg geen kale nee. Zeg wanneer wel. Een nee zonder datum is voor hem een dichte deur.
• Stel geen doel per week. Dat is precies het experiment dat is mislukt.

Hij zoekt niet de seks, hij zoekt de affectie waar de seks bij hem de deur naartoe is. Weet je dat eenmaal, dan heb je veel meer manieren om die deur open te zetten dan je dacht.

Zet de eerste stap deze week

Wacht niet tot je zin krijgt en wacht niet tot hij begint, want jullie staan allebei op de ander te wachten. Er hoeft er maar één te bewegen en dat kan deze week jij zijn.

Begin klein en buiten de slaapkamer. Ga tegen hem aan zitten zonder dat er iets op hoeft te volgen. Voor hem gaat er dan al een deur open, en bij jou is dat vaak precies het moment waarop het begint te komen.

Bronnen

• Anik Debrot e.a. (2017). More Than Just Sex: Affection Mediates the Association Between Sexual Activity and Well-Being. Personality and Social Psychology Bulletin, 43(3). Niet de seks zelf maar de affectie eromheen draagt het verband met welbevinden; studie 3 volgde 106 tweeverdienerstellen met kinderen.
• Esther Perel, Mating in Captivity (2006), en Terry Real, I Don't Want to Talk About It (1997), over seks als vaak enige plek waar mannen tederheid en behoefte mogen tonen.
• Rosemary Basson (2000), over responsief verlangen: bij veel vrouwen ontstaat de zin tijdens het vrijen en niet ervoor.
• Amy Muise, Ulrich Schimmack en Emily Impett (2016). Sexual Frequency Predicts Greater Well-Being, But More Is Not Always Better. Social Psychological and Personality Science, 7(4).
• George Loewenstein e.a. (2015). Does Increased Sexual Frequency Enhance Happiness? Journal of Economic Behavior and Organization, 116. Het effect was zwak en gaat over het effect van de opdracht, niet over frequentie op zichzelf.
• Andrea Meltzer e.a. (2017). Quantifying the Sexual Afterglow. Psychological Science, 28(5). Het naschijnsel is specifiek seksueel en duurt ongeveer achtenveertig uur.