Wat wil jij eigenlijk? Je lust verkennen zonder schaamte

Wat wil jij eigenlijk? Het klinkt als een eenvoudige vraag, maar veel vrouwen merken dat het antwoord niet zomaar klaarligt. We zijn geoefend in geven, aanpassen en meebewegen, vaak al zo lang dat we het nauwelijks nog doorhebben. Onze eigen lust blijft daardoor soms een onbekend gebied, een kamer in huis waar we zelden binnengaan. Het is de moeite waard om dat terrein te verkennen, zonder schaamte en volledig in je eigen tempo. Niet omdat het moet, maar omdat er iets van jou ligt te wachten.

Waar de schaamte vandaan komt

Schaamte rond lust is bijna altijd aangeleerd. Via opvoeding, cultuur, geloof of losse opmerkingen kregen veel vrouwen de boodschap mee dat verlangen iets is om in te tomen. Een vrouw die weet wat ze wil en dat ook durft te zeggen, werd al snel als te veel gezien, te vrij, te veeleisend. Die boodschappen zijn zelden hardop uitgesproken, maar ze zakken diep weg en gaan zich na verloop van tijd vermommen als je eigen mening over jezelf.

Het helpt om te beseffen dat die schaamte niet uit jou is voortgekomen, maar aan je is meegegeven. Dat onderscheid is belangrijker dan het lijkt, want wat van buitenaf komt, hoef je niet als waarheid te aanvaarden. En wat aangeleerd is, kun je met geduld ook weer afleren, zin voor zin, dag voor dag.

Je lust is geen probleem dat opgelost moet worden. Het is een deel van je levenskracht dat gezien wil worden.

Schaamte werkt als een rem

Dat schaamte je verlangen in de weg zit, is niet alleen een vaag gevoel, het heeft een verrassend concrete werking. Seksuologe Emily Nagoski beschrijft in haar boek Come As You Are ons seksuele systeem als een samenspel van een gaspedaal en een rem, een idee dat teruggaat op onderzoek van John Bancroft en Erick Janssen van het Kinsey Institute. Het gaspedaal reageert op alles wat prikkelt, de rem op alles wat als onveilig, beschamend of spannend voelt.

Het venijn zit hem hierin. Zolang die rem ingetrapt staat, maakt het weinig uit hoe aantrekkelijk de situatie verder is, want de opwinding krijgt geen ruimte om op gang te komen. Dat verklaart waarom simpelweg harder je best doen om zin te krijgen zelden werkt. Zolang de rem erop staat, helpt het niet om harder op het gas te trappen. De schaamte verzachten, de rem beetje bij beetje loslaten, doet vaak meer dan welke techniek of tip ook. En het mooie is dat een rem die je leert herkennen, meteen al minder macht over je heeft.

Nieuwsgierigheid als vertrekpunt

Je hoeft niet meteen grote, definitieve antwoorden te vinden. Begin klein en nieuwsgierig, zoals je een nieuwe stad verkent zonder plattegrond. Stel jezelf zachte vragen en laat de antwoorden komen zonder ze meteen te beoordelen:

• Wat trekt mijn aandacht, in verhalen, beelden of gedachten?
• Wanneer voel ik een prettige spanning of een lichte tinteling?
• Wat zou ik willen uitproberen als niemand er ooit iets van zou vinden?

Schrijf gerust op wat er in je opkomt. Op papier voelt het vaak veiliger en helderder dan in het rondtollende hoofd, en je hoeft het aan niemand te laten zien. Juist die volledige privacy maakt dat je eerlijk kunt zijn, ook over dingen die je verrassen, ontroeren of een beetje spannend maken. Er kijkt niemand mee, er is geen goed of fout, er is alleen jouw eigen nieuwsgierigheid.

Van je hoofd naar je lijf

Lust laat zich niet dwingen met logica of wilskracht. Ze komt op als je je veilig en ontspannen voelt, en verdwijnt zodra je jezelf onder druk zet. Psychologe Lori Brotto liet met haar onderzoek naar mindfulness zien dat oordeelvrije aandacht voor het moment vrouwen helpt om beter te voelen wat er in hun lichaam gebeurt. Het gaat er niet om iets te presteren, maar om aanwezig te zijn bij wat er al is.

Zorg daarom eerst voor de juiste voorwaarden:

• Creëer een sfeer die jij prettig vindt, met zacht licht, een fijne geur of muziek.
• Laat het idee los dat er iets moet gebeuren of dat je ergens moet uitkomen.
• Blijf met je aandacht bij je lijf, en keer er telkens vriendelijk naar terug als je gedachten afdwalen.

Hoe minder je moet, hoe meer ruimte er ontstaat om te voelen wat je werkelijk wilt. Dwang en lust verdragen elkaar nu eenmaal slecht.

Jouw wensen zijn geldig

Misschien ontdek je onderweg dingen die je verrassen, of merk je dat je wensen zijn veranderd ten opzichte van tien jaar geleden. Alles wat je tegenkomt mag er zijn, zolang het goed en veilig voelt voor jou en voor wie er eventueel bij betrokken is. Er bestaat geen norm van normaal waaraan je moet voldoen, geen lijstje van wat een vrouw hoort te willen.

Weten wat je wilt maakt je niet veeleisend of egoïstisch, het maakt je vrij. Het geeft je de taal om goed voor jezelf te zorgen en, als je dat wilt, om aan een ander te vertellen wat je fijn vindt. En dat laatste is meteen de basis van consent, want pas als je je eigen ja en nee kent, kun je die ook helder aan iemand anders laten weten.

Geduld met jezelf

Het verkennen van je lust gaat zelden in een rechte lijn omhoog. De ene dag voel je je open en nieuwsgierig, de andere dag staat de oude schaamte ineens weer voor de deur. Dat is geen terugval en geen bewijs dat het niet werkt, het hoort bij het proces. Verandering verloopt in golven, met eb en vloed, niet in een strakke opmars naar een eindpunt.

Wees daarom mild als het even niet lukt om te voelen wat je wilt. Je hoeft niets te forceren en niets te bewijzen:

• Verwacht geen kant-en-klare antwoorden, maar koester de kleine inzichten.
• Spreek tegen jezelf zoals je een dierbare vriendin zou toespreken, met zachtheid.
• Gun jezelf de tijd die dit onderwerp verdient, zonder deadline en zonder haast.

Juist door dat geduld toe te laten, geef je de schaamte steeds minder ruimte om zich groot te maken. Wat overblijft, is een langzaam groeiende vriendschap met je eigen verlangen.

Een gesprek dat een leven lang mag duren

De vraag wat wil jij eigenlijk beantwoord je niet in een middag, en dat hoeft ook niet. Het is een gesprek met jezelf dat een leven lang mag doorlopen, met steeds nieuwe antwoorden in steeds nieuwe fases. Elke keer dat je eerlijk durft te kijken naar je eigen verlangen, zonder je te verstoppen of jezelf te veroordelen, zet je een stap richting meer vrijheid. En daar, in die eerlijkheid, ontstaat een warme verbinding met jezelf die niemand je ooit meer kan afnemen.

Bronnen

• Emily Nagoski, Come As You Are: The Surprising New Science That Will Transform Your Sex Life (2015)
• Kinsey Institute, Dual Control Model of Sexual Response (John Bancroft en Erick Janssen)
• Lori Brotto, Better Sex Through Mindfulness: How Women Can Cultivate Desire (2018)