Waarom voorspel de hele dag begint

Veel mensen denken bij voorspel aan de minuten vlak voor de seks. Een beetje strelen, wat kussen, en dan door naar wat zij het echte werk noemen. Wie zo denkt, mist het grootste deel van het verhaal. Voor veel mensen in een langere relatie begint voorspel namelijk helemaal niet in de slaapkamer. Het begint bij het ontbijt, in het berichtje dat je 's middags stuurt, in de manier waarop hij naar je luistert als je thuiskomt en vertelt over je dag.

Voorspel is geen handeling maar een sfeer, en die sfeer bouw je de hele dag door op. Dat klinkt misschien als veel werk, maar het tegendeel is waar. Het gaat om kleine dingen die weinig kosten en die de avond, als je er zin in hebt, veel lichter en warmer maken.

Verlangen heeft ruimte in je hoofd nodig

Seksuologe Emily Nagoski beschrijft dat verlangen niet alleen wordt aangejaagd door prikkels, maar net zo goed wordt afgeremd door stress en een overvol hoofd. In haar beeld van een gaspedaal en een rem geldt dat er, zolang je hoofd nog vastzit aan de boodschappen, de deadline en de vraag of de was al draait, simpelweg te veel op de rem staat om ruimte te maken voor zin.

Daarom werkt voorspel dat de hele dag begint zo goed. Het haalt gaandeweg druk van die rem, lang voordat er van aanraking sprake is. Een lief berichtje in de middag plant een zaadje. Een compliment bij het avondeten laat het groeien. Tegen de tijd dat de kinderen slapen, staat je hoofd al een beetje open in plaats van muurvast, en dat scheelt meer dan welke techniek dan ook.

Denk aan het verschil tussen twee avonden. Op de ene komen jullie allebei leeg en geprikkeld thuis, en om een uur of acht wordt er ineens min of meer verwacht dat er zin is. Op de andere stuurde hij rond drie uur een berichtje dat hij aan je dacht, hielp hij zonder vragen met het eten en wilde hij weten hoe dat lastige gesprek op je werk was afgelopen. Diezelfde avond voelt totaal anders, niet omdat er meer gebeurt, maar omdat de afstand de hele dag al kleiner werd.

• Aandacht overdag maakt ruimte in een druk hoofd
• Kleine attenties laten je je gezien en gewenst voelen
• Verwachting die langzaam opbouwt, is een genot op zich

Anticipatie is zelf al een vorm van genot

Er zit iets heerlijks in het vooruitkijken naar wat komt, en de neurowetenschap geeft daar een mooie verklaring voor. Onderzoeker Kent Berridge liet zien dat ons beloningssysteem twee dingen doet die we makkelijk door elkaar halen, het willen van iets en het lekker vinden ervan. De stof dopamine blijkt vooral betrokken bij dat willen, bij het verlangen en het uitkijken naar een beloning, meer dan bij het genieten op het moment zelf.

Veel van dat onderzoek gaat over beloningen in het algemeen, dus we moeten het niet overtrekken. Maar het geeft prachtig weer waarom verwachting op zichzelf al zoveel doet. Wie 's ochtends al laat merken dat hij naar de avond uitkijkt, zet een spanning in gang die de hele dag mag rijpen, en dat rijpen is soms bijna even fijn als waar het naartoe leidt.

Een dag doorspekt met kleine tekenen van verlangen doet vaak meer dan het meest uitgekiende voorspel van vijf minuten.

Voorspel is geen opwarmertje

Seksuoloog Ian Kerner betoogt dat we voorspel verkeerd hebben leren zien. We behandelen het als een kort opwarmertje voor het echte werk, terwijl het voor veel mensen, en zeker voor veel vrouwen, juist de kern van prettige seks vormt en niet het voorprogramma ervan. Neem je die opbouw serieus en gun je haar de tijd, dan verandert de hele beleving. Verruim dat idee vervolgens naar de hele dag, en voorspel wordt inderdaad een sfeer in plaats van een handeling van een paar minuten.

Wat de hele dag door werkt

Het mooie is dat de dingen die voorspel voeden vaak heel eenvoudig zijn en soms niets met de slaapkamer te maken hebben.

• Een kus bij het weggaan die net iets langer duurt en betekenis draagt
• Een berichtje overdag waarin je laat weten dat je aan hem denkt
• Meehelpen in het huishouden, want niets is minder aantrekkelijk dan alles alleen moeten doen
• Echt luisteren als hij vertelt over zijn dag, zonder meteen naar je telefoon te grijpen
• Een compliment dat verder gaat dan het uiterlijk

Meehelpen doet meer dan je zou denken

Dat meehelpen verdient extra aandacht, want het is verrassend krachtig. Uit het onderzoek van John Gottman komt naar voren dat emotionele afstemming en het zich naar elkaar toe keren, ook buiten de slaapkamer, samenhangen met meer tevredenheid in de relatie, ook op seksueel gebied. Een partner die meedenkt en meedoet in huis, maakt letterlijk ruimte, in je hoofd en in je hart. Wie 's avonds ongevraagd de vaat pakt, doet vaak meer voor de sfeer dan met welk romantisch gebaar ook. Het is geen toeval dat veel vrouwen een gedeelde taak als verrassend aantrekkelijk ervaren. Ze voelt als samen, en samen is de bodem waarop verlangen kan groeien.

Voor hem geldt het net zo goed

Het is verleidelijk te denken dat dit alleen voor vrouwen opgaat, maar ook mannen bloeien op bij aandacht die de hele dag doorloopt. Een lief berichtje, een onverwacht compliment, een blik die zegt dat je hem ziet en waardeert. Voorspel dat de hele dag begint is geen eenrichtingsverkeer, maar een manier waarop jullie elkaar allebei warm houden. Verlangen is dan niet iets wat je 's avonds nog snel probeert aan te zetten, maar iets wat de hele dag zachtjes meedeint, bij jullie allebei.

Weef je dag met kleine draadjes

Je hoeft er geen project van te maken en zeker geen verplichting. Kies morgen een of twee kleine dingen. Stuur dat berichtje, geef die kus net iets meer aandacht, zeg iets liefs zonder aanleiding. Je zult merken dat de avond anders voelt als de dag al warm was, want er is minder afstand te overbruggen en minder te schakelen. De nabijheid ligt dan al klaar, omdat jullie er de hele dag kleine draadjes naartoe hebben gespannen. En of daar 's avonds seks uit voortkomt of alleen een warme knuffel op de bank, is helemaal aan jullie. Voorspel is geen sprint aan het eind van de dag, maar een langzame, warme lijn die je samen door de uren heen weeft.

Bronnen

• Emily Nagoski, Come As You Are (2015)
• Ian Kerner, She Comes First (2004)
• Kent Berridge, onderzoek naar wanting en liking in het beloningssysteem, University of Michigan
• John Gottman en Julie Schwartz Gottman, The Man's Guide to Women (2016)